Kiosk

Op weg naar je werk loop je even langs je favoriete kiosk voor een portie psychologie…Zo ben je weer helemaal mee. Je wil een gratis abonnement op deze nieuwtjes? Kijk onderaan deze pagina en klik op “+”. Vul je mailadres in. Je volgt nu deze blog en krijgt de voortaan de artikels in je mailbox.

Levenslessen van een psychiater

“Heb geen spijt van de dingen die je niet hebt gedaan. Zorg dat je tevreden bent met het leven dat je leidt. Wees goed voor jezelf en voor anderen.” Dit zijn drie levenslessen die Irvin D. Yalom (1931) in zijn loopbaan als alom gerespecteerd psychiater en schrijver heeft geleerd. Hij publiceerde standaardwerken in de psychotherapie, maar ook romans. Zijn net verschenen en zeer vlot leesbare autobiografie “Dicht bij het einde, terug naar het begin” is een absolute aanrader. Ranne Hovius schrijft er in De Volkskrant van 23 september 2017 dit over: “Met zijn geheel eigen stem, zijn warsheid van het psychoanalytische dogma dat je als psychiater niets van jezelf mag laten zien, zijn weerzin tegen cognitieve therapie en standaardbehandelschema’s, zijn overtuiging dat het belangrijkste werkzame effect van een therapie een authentiek contact tussen patiënt en psychiater is, heeft hij wereldwijd een groot lezerspubliek aan zich weten te binden. Zijn autobiografie is een waardig slotakkoord. Nieuwe boeken zullen er niet meer komen, al bezorgt zijn stelligheid daarover hem een gevoel van onbehagen.”
De levenswijsheden van Yalom heb ik hierboven vermeld. Wat is jouw leidraad in het leven? Doe je wat je graag doet? Wat wil je nog doen? Ben je gelukkig met je leven vandaag? Zorg je goed voor jezelf en voor anderen? En wat is dat concreet volgens jou: “Goed voor jezelf en anderen zorgen”?

Dicht bij het einde, terug naar het begin van Irvin D. Yalom is in Nederlandse vertaling van Inge Pieters verschenen bij uitgeverij Balans.

Dilemma

Een voorstelling over persoonlijk leiderschap, over missie en visie, over verbinding in verschil … met podiumpoëzie als inspiratiebron. 

Hij wil voor haar kiezen, maar vreest zich te verliezen. Zij houdt van zelf beslissen, maar kan hem niet missen.

Dit zijn de eerste woorden van de voorstelling “Dilemma”; ik verbind er mijn podiumpoëzie tot een verhaal over hoe mensen in het leven staan, met elkaar omgaan en wat de gevolgen daarvan zijn; “Dilemma” is een monoloog over verlangen naar intimiteit, veiligheid, verbinding, begrip, empathie, thuiskomen, kwetsbaar zijn, vertrouwen, doen en laten wat je echt wil en zich vrij voelen. Daarbij bied ik de spiegel wat er gebeurt wanneer we dat verlangen trachten waar te maken door vastklampen, opeisen, heersen of brutaal afwijzen.

Ze zegt oprecht van hem te houden, maar eigenlijk wil ze die woorden zelf van iemand horen.

Hij hunkert naar thuiskomen. Met een koffer vol liefde trekt hij de wereld rond.

We spelen tikkertje op het strand; ik raak jou, jij raakt mij.

Dilemma is een monoloog met eenvoudige woorden en met een gelaagde betekenis, waar iedereen iets van kan meenemen. Je leert er over hechting, echtheid, rolpatronen en veel meer. Citaten van bekende psychologen helpen je om dieper te graven. Ik nodig je met een knipoog uit na te denken over je eigen persoonlijke ontwikkeling en relaties;

Overal waar ik kom, blijkt een dichter me te zijn voor geweest. (Sigmund Freud)

Liefde is het kind van vrijheid, nooit dat van dominantie. (Erich Fromm)

De meeste partnerrelaties eindigen  in een drang de ander te bezitten of met de ander samen te smelten. (Max Pagès)

“Dilemma” is een stuk over ieder van ons, over verkennen, herkennen en erkennen. 

Na de voorstelling is er mogelijkheid tot dialoog.

Heb je interesse om deze psycho-educatieve monoloog te organiseren? Je kan me bellen op 0496 96 82 31 of  mailen naar edward.verschaeren@telenet.be

Edward Verschaeren (°1973) is psycholoog. Hij speelt graag met taal en vindt er betekenis in. Sommigen noemen hem een woordengoochelaar, anderen zien een emotietovenaar in hem. Hij studeerde ook nog communicatiewetenschappen. Hij startte zijn loopbaan bij de VRT, Radio 1. Hij geeft les in het hoger onderwijs en begeleidt volwassenen. Met zijn monoloog “Dilemma” combineert hij zijn passie voor psychologie, taal en theater.

 

 

Actief luisteren

Bij “actief luisteren” denk je mogelijk meteen aan de ander: jij luistert actief naar iemand. Je geeft hem/haar aandacht, gaat in op wat hij/zij zegt, je vraagt door, je herhaalt, je toetst met je eigen woorden of je hem/haar goed begrepen hebt, je probeert zijn/haar gevoelens te erkennen door deze gepast te benoemen … Kortom: je zet de ander aan tot een “echt” gesprek. In een opleiding “Communicatieve vaardigheden” komt actief luisteren doorgaans uitgebreid aan bod.
Actief luisteren naar de ander is zeker belangrijk, maar net zo kunnen we dat zeggen over actief luisteren naar jezelf; je staat dan open voor wat er werkelijk in je omgaat, voor wat je “echt” voelt en denkt. Door het gesprek met jezelf aan te durven, kan je nauwkeuriger en genuanceerder naar jezelf en naar de wereld om je heen leren kijken. Volgens mij is dat wat Carl Rogers, grondlegger van de cliëntgerichte psychotherapie, deels bedoelt met “echtheid”. Luister jij “echt” actief naar jezelf?

Over werk dat werkt

Weet jij waarom je je werk graag doet en wat je erbij mist? Kan je dat concreet benoemen? Eenvoudig is dat niet. Het taakkenmerkenmodel van Hackman en Oldman kan helpen. Je leert hiermee niet alleen te kijken naar wat je dagelijks doet, maar ook naar de context ervan en de wijze waarop je de functie uitoefent. Vijf taakkenmerken bepalen onze arbeidsvreugde volgens deze theorie: variatie in vaardigheden, taakidentiteit, taakbelang, autonomie en feedback. Een voorbeeldvraag bij elk kenmerk maakt het model concreet. In welke mate is je takenpakket gevarieerd? Hoezeer lever je een afgerond geheel af, van de start tot het eindresultaat? Hoeveel invloed heeft jouw werk op anderen? Hoe zelfstandig kan jij je werk organiseren? In welke mate krijg je aanwijzingen over de kwaliteit van het geleverde werk?
De ene werknemer verkiest veel variatie in vaardigheden, een andere wil daarbij ook voortdurend directe feedback krijgen; meer of minder van een taakkenmerk verkiezen betekent niet beter of slechter, het is een kwestie van voorkeur en verschillen tussen mensen.
Dit model maakt maatwerk mogelijk. Ga ermee aan de slag. Denk na over hoe jij zelf je werk wil inrichten. Je kan er rekening mee houden bij de voorbereiding van je volgende functioneringsgesprek. Ga bij elk kenmerk na wat jou het best past momenteel. Geef je zelf leiding? Tracht aan de hand van de vijf taakkenmerken het werk optimaal te organiseren. Je werknemers zullen er beter door presteren.

Wat conflicten zeggen

Zie je op je werk eenzelfde conflict steeds weer oplaaien? Denk je dat de betrokkenen zelf de enige oorzaak zijn? Misschien vergis je je.

Blijvende meningsverschillen kunnen inderdaad alleen te maken hebben met de mensen zelf; soms kunnen we niet met elkaar overweg om persoonlijke redenen. Doorgaans is de diagnose complexer. Veel factoren beïnvloeden samenwerking. Rubin, Plovnik en Fry kwamen reeds in de jaren zeventig opzetten met het “teamdoelmatigheidsmodel”; een heerlijk eenvoudige en raak geformuleerde theorie vind ik dat. Heel wat conflicten worden in dit model geduid vanuit een niet gedragen missie en visie binnen de organisatie en het team. Wie niet weet waar hij of zij voor staat, naartoe wil en waarom, botst in de dagelijkse realiteit voortdurend op prangende vragen. Elke keuze wordt dan moeilijk; zonder doel wordt ergens naartoe werken behoorlijk lastig; dat levert heel wat nodeloze spanningen en ruzie op. Naast een gebrek aan missie, visie en doelen kunnen ook een gebrek aan taakverdeling, bekwaamheid en procedures zeer sterk wegen op de onderlinge verhoudingen tussen werknemers; je krijgt dan de foute persoon op de foute plaats, die ook nog eens zonder gepaste werkafspraken aan de slag gaat. De werksfeer kan zo volledig verzuurd geraken. Je komt dan werkelijk in pijnlijke fictie terecht zoals de series “Het Eiland” of “Fawlty Towers” tonen.
Tot slot beklemtoon ik de potentiële waarde van conflicten. We dagen elkaar ermee uit, we tonen er onze eigenheid mee; dankzij conflicten gaan we het gesprek aan met elkaar en vinden we samen onverwachte oplossingen. Het teamdoelmatigheidsmodel kan helpen om de juiste werksfeer voor een constructieve conflicthantering te creëren. Heb oog voor missie, visie, doelen, structuur, taak en relatie op het werk. Je zal merken dat conflicten er een nieuwe betekenis door krijgen.

Mo(e)tivatie

Ken je de zelfdeterminatietheorie over motivatie? In gewone mensentaal heeft die het over het onderscheid tussen “moeten en willen”; en interessanter nog: hoe je de weg aflegt van “moeten naar willen”. Autonome of vrijwillige motivatie wordt dat laatste ook genoemd. Mensen verplichten om dingen te doen kan werken, maar op langere termijn loopt dat verhaal vaak mis. De zelfdeterminatietheorie legt de klemtoon op het persoonlijk onderschrijven van de veranderdoelen door de betrokken persoon zelf. Om daadwerkelijke verandering te realiseren moeten de psychologische basisbehoeften ingevuld worden; dat zijn autonomie, competentie en relationele verbondenheid. Autonomie betekent het gevoel hebben zelf te kunnen kiezen; daarom spreken we ook over de zelfdeterminatietheorie. Competentie is het gevoel ervaren bekwaam te zijn bij het uitvoeren van taken. Relationele verbondenheid tot slot staat voor zich ingebed voelen in diepgaande en bevredigende sociale relaties.
Hoe staat het met jouw motivatie? Is het een kwestie van moeten of van willen? Waar loopt het goed? Wat kan beter? Welke bouwstenen vragen je aandacht? Autonomie, competentie of relationele verbondenheid?
Hoe kan je iemand meer naar “willen” laten evolueren? Een deel van het antwoord is: positieve feedback geven, structuur aanreiken, informeren en last but not least, een nieuwsgierige en geïnteresseerde houding aannemen om het perspectief van de degene die je helpen wil beter te begrijpen; noem het maar empathie. Die term omvat volgens Deci, Ryan en Vansteenkiste de kern van autonomie-ondersteuning. Een goed begrip van de ander laat toe om hem of haar te helpen bij het maken van keuzes.