Kiosk

Op weg naar je werk loop je even langs je favoriete kiosk voor een portie psychologie…Zo ben je weer helemaal mee. Je wil een gratis abonnement op deze nieuwtjes? Kijk onderaan deze pagina en klik op “+”. Vul je mailadres in. Je volgt nu deze blog en krijgt de voortaan de artikels in je mailbox.

Begrijpen en begrepen worden

Rekening houden met de ideeën en de gevoelens van de ander is nodig om hem/haar te kunnen begrijpen; en het vraagt moed om begrepen te willen worden door te zeggen waar je echt voor staat. Effectiviteit ontstaat waar consideratie (dat is rekening houden met de ideeën en de gevoelens van de ander) en moed in evenwicht zijn of in elkaar overgaan. Hoe is de balans tussen consideratie en moed in jouw leven? Hoe voel je je daarbij? Wat wil je eraan veranderen? Hoe doe je dat?
Bron: naar Stephen Covey, in de zeven eigenschappen van effectief leiderschap. FranklinCovey/Business contact.

Verander negatieve gevoelens en gewoonten

Halen kleine gebeurtenissen je helemaal onderuit? Verlies je jezelf in emotie? Reageer je heftig zonder echte reden? Beland je steeds weer in hetzelfde patroon? Schematherapie van Jeffrey Young kan je helpen. In deze therapie leer je belemmerende gewoonten te vervangen door gezonde.

Wanneer je emotionele reactie niet in verhouding staat tot de ernst van de gebeurtenis, dan is dat een aanwijzing dat er “een kindmodus” aan het werk is. Boosheid en/of verdriet sturen je dan, stelt Young.
In de kwetsbare-kindmodus voel je je doorgaans bedroefd, zwak, eenzaam of minderwaardig. Je kan deze gekwetste-kindmodus bij jezelf herkennen: je voelt je dikwijls alleen op de wereld; je voelt je zwak en hulpeloos; je hebt het gevoel dat niemand van je houdt.
In de boze-kindmodus voel je je sterk en machtig. Je hebt het gevoel van je af te bijten en grenzen te stellen. Na de explosie van woede voel je je echter doorgaans verdrietig en alleen. Je kan de boze en impulsieve-kindmodus bij jezelf herkennen: als je kwaad bent, kan je je niet meer beheersen en verlies je de controle over jezelf; je doet wat je wil ongeacht de gevoelens en behoeften van anderen; je overtreedt de regels en vindt dat vervolgens heel erg; je meent dat de regels waar anderen zich aan moeten houden niet voor jou gelden.
Young spreekt ook nog over een derde kindmodus: die van het gelukkige kind. Je voelt je dan begrepen en gewaardeerd. Het is goed om deze modus te activeren; je vindt er ontspanning en plezier in, schrijft hij.

Hoe kan je oude patronen doorbreken? Leer je kindmodi begrijpen en verzorgen. Je zal zo beter omgaan met je behoeften en je gevoelens. Hannie Van Genderen, Gitta Jacob & Laura Seebauer geven in het boek “Patronen doorbreken” volgende tips: 1. Verzorg het gekwetste kind: wat had je nodig als kind? Hoe kan je nu als volwassen persoon deze behoeften vervullen? 2. Tem het boze kind: zoek uit met welke behoefte je boosheid samenhangt. Vind een constructieve manier om die behoeften te bevredigen. Woede brengt je niet dichter bij jezelf. Je kan bijvoorbeeld leren je behoefte te benoemen. 3. Voed je gelukkige-kindmodus: denk terug naar die momenten waarop je als kind gelukkig was. Wat maakte dat je je goed voelde? Hoe kan je die positieve ervaringen vandaag vaker realiseren? Het doel van schematherapie is je dichterbij de gezonde-volwassenmodus te laten komen.

In schematherapie spreken we naast kindmodi ook nog over oudermodi en overlevingsmodi. Zo is er de veeleisende-oudermodus, de schuld-inducerende-oudermodus en de straffende oudermodus. Overlevingsmodi zijn de mechanismen die je als kind gebruikt hebt om zo normaal mogelijk te kunnen leven met je onvervulde emotionele behoeften. Onderwerping, vermijding en overcompensatie zijn reacties op ongezonde ouder- en kindpatronen.

Meer lezen? Hannie van Genderen, Gitta Jacob en Laura Seebauer schreven het zeer toepasbare boek Patronen doorbreken. Negatieve gevoelens en gewoonten herkennen en veranderen. Uitgeverij Nieuwezijds, 2012. Hetzelfde geldt voor het boek dat Jeffrey Young en Janet Klosko publiceerden: Leven in je leven. Leer de valkuilen in je leven herkennen. Pearson Benelux, 1999.  

Vertrouwen

Wat is vertrouwen voor jou? Beantwoord deze vraag en lees dan pas verder. Velen vinden het moeilijk om dit begrip te concretiseren.

Gerard Egan reikt vier betekenissen van vertrouwen aan: 1. Vertrouwelijkheid, dat is er op kunnen rekenen dat de ander niet met derden zal praten over wat tussen jullie onderling gebeurt. 2. Betrouwbaarheid, of nog weten dat je zeker kan zijn over wat de ander zegt. 3. Inlevingsvermogen, dus veronderstellen dat de ander jou wil, kan en zal begrijpen. 4. Fijngevoelig met macht omgaan, of nog weten dat een machtiger iemand zijn/haar macht niet zal misbruiken tegenover jou.

Kan je deze vier omschrijvingen van vertrouwen toepassen op jezelf? Wat blijft je bij?

De uitdagingen van teamwork

Welke valstrikken voor samenwerken vind jij op de werkvloer? Patrick Lencioni bespreekt in zijn bestseller “De vijf valkuilen van teamwork” deze: 1. Ongenaakbaarheid, dat is alleen maar tonen hoe goed je wel bent en de ander op afstand houden; 2. Schijnharmonie, dus doen alsof alles oké is in het team zonder echte dialoog aan te gaan; 3. Vasthouden aan je eigen overtuiging; 4. Populair zijn als streefdoel hebben en steeds ja-knikken; 5. Voor eigen targets gaan zonder de ander.

Herken je deze valkuilen in jouw team? Laten we nu de uitdagingen bij elk van deze valkuilen benoemen. Elke uitdaging bouwt voort op de vorige: 1. Kwetsbaarheid tonen, alleen zo krijgt vertrouwen een kans; 2. De confrontatie kunnen aangaan, zodat constructief conflict het team kan verder brengen; 3. Besluiten steunen en opvolgen, zodat bewuste betrokkenheid ontstaat. Let hier op voor de valkuil conflict te negeren; 4. Elkaar ter verantwoording roepen; 5. Focussen op een gemeenschappelijk doel.

Tot slot: hoe realiseer je dat in de praktijk? Begin met een open werkklimaat te creëren, waarbij ieder de ander als collega en niet als concurrent ervaart; wanneer collega’s elkaar steunen en bereid zijn wegwijs te maken, dan ben je al een heel eind op weg. Samen sterk. 

Levenslessen van een psychiater

“Heb geen spijt van de dingen die je niet hebt gedaan. Zorg dat je tevreden bent met het leven dat je leidt. Wees goed voor jezelf en voor anderen.” Dit zijn drie levenslessen die Irvin D. Yalom (1931) in zijn loopbaan als alom gerespecteerd psychiater en schrijver heeft geleerd. Hij publiceerde standaardwerken in de psychotherapie, maar ook romans. Zijn net verschenen en zeer vlot leesbare autobiografie “Dicht bij het einde, terug naar het begin” is een absolute aanrader. Ranne Hovius schrijft er in De Volkskrant van 23 september 2017 dit over: “Met zijn geheel eigen stem, zijn warsheid van het psychoanalytische dogma dat je als psychiater niets van jezelf mag laten zien, zijn weerzin tegen cognitieve therapie en standaardbehandelschema’s, zijn overtuiging dat het belangrijkste werkzame effect van een therapie een authentiek contact tussen patiënt en psychiater is, heeft hij wereldwijd een groot lezerspubliek aan zich weten te binden. Zijn autobiografie is een waardig slotakkoord. Nieuwe boeken zullen er niet meer komen, al bezorgt zijn stelligheid daarover hem een gevoel van onbehagen.”
De levenswijsheden van Yalom heb ik hierboven vermeld. Wat is jouw leidraad in het leven? Doe je wat je graag doet? Wat wil je nog doen? Ben je gelukkig met je leven vandaag? Zorg je goed voor jezelf en voor anderen? En wat is dat concreet volgens jou: “Goed voor jezelf en anderen zorgen”?

Dicht bij het einde, terug naar het begin van Irvin D. Yalom is in Nederlandse vertaling van Inge Pieters verschenen bij uitgeverij Balans.